Katarzyna Szymielewicz, prezeska Fundacji Panoptykon, w rozmowie z Interią przedstawia wyzwania związane z dezinformacją w sieci, podkreślając znaczenie algorytmów w rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji. Jej zdaniem, współczesna próba „czyszczenia” internetu z dezinformacji przypomina wylewanie kubka wody z dziurawej łódki, gdzie algorytmy platform społecznościowych, kierowane logiką zysku, oddalają się od roli strażników wolności słowa.
Panoptykon od lat analizuje, jak duże platformy technologiczne korzystają z danych oraz manipulacyjnych mechanizmów projektowania, aby kształtować rzeczywistość informacyjną. Organizacja apeluje o umożliwienie użytkownikom wyboru alternatywnych algorytmów treści, co miałoby być ułatwione dzięki unijnym regulacjom, jak DSA. Jednak, jak wskazuje Szymielewicz, mimo wprowadzenia drobnych korekt przez internetowe platformy, ich model biznesowy pozostaje szkodliwy.
W obliczu politycznej polaryzacji, fact-checking nie przynosi oczekiwanych rezultatów, a brak powszechnych autorytetów utrudnia zdemistyfikowanie kłamstw. Szymielewicz podkreśla, że platformy często wycofują się z odpowiedzialności za publikowane treści, ograniczając współpracę z organizacjami fact-checkingowymi i coraz częściej zastępując moderatorów systemami AI.
Jednym z kluczowych zagadnień poruszanych przez Panoptykon jest wpływ algorytmów rekomendacyjnych na rozpowszechnianie dezinformacji. Politycy, starając się o większą widoczność na platformach, coraz częściej oddają realną władzę w zamian za zasięgi. Przykładem jest wygrana prorosyjskiego kandydata w pierwszej turze wyborów prezydenckich w Rumunii, co pokazuje, jak platformy mogą wpływać na procesy demokratyczne.
Zdaniem Szymielewicz, politycy zamiast wspierać opresyjny system platform, powinni skupić się na jego demontażu, wprowadzając podatki cyfrowe i wspierając niezależną infrastrukturę technologiczną w Europie. W międzyczasie, unijne regulacje, takie jak Digital Services Act i Digital Markets Act, próbują zminimalizować ryzyka związane z rozpowszechnianiem dezinformacji i zakłócaniem procesów demokratycznych przez platformy.
Jednak, pomimo istniejących regulacji, brak jest rzetelnych danych na temat tego, jak algorytmy największych platform wpływają na debatę publiczną. Szymielewicz wskazuje, że YouTube, Facebook czy TikTok różnie radzą sobie z usuwaniem szkodliwych treści czy funkcjami uzależniającymi, ale brak przejrzystych raportów utrudnia ocenę rzeczywistych działań platform.
W odpowiedzi na pytanie, co mogłaby zmienić w platformach, Szymielewicz podkreśla potrzebę, aby użytkownicy mieli większą kontrolę nad swoimi doświadczeniami w sieci, móc definiować swoje cele korzystania z platform, które dziś często działają jedynie w celu maksymalizacji zysków.
Ostatecznie, Szymielewicz wskazuje na konieczność rozwijania europejskiej suwerenności cyfrowej, aby sprostać wyzwaniom geopolitycznym i zmniejszyć zależność od infrastruktury kontrolowanej przez amerykańskich czy chińskich dostawców.
Dodaj komentarz