Od 1 sierpnia 2026 roku w polskim programie profilaktyki raka szyjki macicy nastąpi istotna zmiana – klasyczna cytologia zostanie zastąpiona testem molekularnym HPV HR. Nowelizacja rozporządzenia dotyczącego świadczeń gwarantowanych w dziedzinie programów zdrowotnych prowadzi do wycofania tradycyjnego badania cytologicznego, które było podstawą profilaktyki raka szyjki macicy. W zamian wprowadzone będzie bardziej precyzyjne badanie molekularne, dostępne już teraz w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ).
Test HPV HR, który stanie się głównym narzędziem diagnostycznym, pozwala na wykrycie obecności wirusa brodawczaka ludzkiego – najczęstszego czynnika odpowiedzialnego za rozwój raka szyjki macicy. W przypadku pozytywnego wyniku, na tej samej próbce przeprowadzana jest cytologia na podłożu płynnym (LBC), co umożliwia dokładniejszą ocenę.
Badania przeznaczone są dla kobiet w wieku od 25 do 64 lat, obejmując niemal 10,2 mln wszystkich potencjalnych pacjentek. Standardowo test HPV można wykonać raz na 5 lat. W indywidualnych przypadkach, z przyczyn medycznych, badanie może być zlecane częściej – nawet raz na 12 miesięcy.
Badacze z Narodowego Instytutu Onkologii wykazali, że testy HPV HR są blisko dwukrotnie bardziej skuteczne w wykrywaniu stanów przedrakowych w porównaniu do standardowej cytologii. Aby skorzystać z darmowego testu, wystarczy zgłosić się do placówki realizującej badania w ramach NFZ lub skorzystać z centralnej e-rejestracji.
Przepisy przejściowe regulują, że wszystkie materiały pobrane do cytologii przed 1 sierpnia będą analizowane według dotychczasowych zasad, jednak nie dłużej niż do końca sierpnia 2026 roku. Materiał do testu HPV pobierany jest podobnie jak w przypadku cytologii, co nie wprowadza dodatkowych trudności dla pacjentek.
Ministerstwo Zdrowia przygotowuje także zmiany dotyczące systemu kolejkowego do lekarzy, mające na celu poprawę dostępności do specjalistów. Przewiduje się odejście od informowania wyłącznie o pierwszym wolnym terminie na rzecz bardziej elastycznego systemu zarządzania wizytami.
Dodaj komentarz