Iran w porozumieniu z Omanem rozważa wprowadzenie nowego systemu opłat za usługi dla statków przepływających przez Cieśninę Ormuz. Ta strategiczna trasa jest kluczowa dla światowego handlu ropą naftową i gazem, a przez nią przepływa około jedna piąta globalnego handlu morskiego tymi surowcami. W planach Iranu i Omanu nie chodzi o klasyczne cła tranzytowe, lecz o opłaty za świadczone usługi, co budzi sprzeciw Stanów Zjednoczonych.
Zgodnie z doniesieniami 'The New York Times’, Iran i Oman rozmawiają o współpracy przy opracowaniu mechanizmu rozliczeń dla jednostek korzystających z tej trasy. Nowo powołany irański Urząd ds. Cieśniny Perskiej poinformował o utworzeniu strefy nadzoru zarządzania cieśniną i wymogu uzyskania zezwolenia na przepłynięcie.
Dwie osoby związane z negocjacjami ujawniły, że Iran nie planuje wprowadzenia systemu opłat wyłącznie za tranzyt, ale rozważa model oparty na opłatach za usługi. O ile początkowo Oman odrzucał ten pomysł, obecnie trwają negocjacje dotyczące podziału przychodów.
Eksperci wskazują, że opłaty, jeśli będą „ukrytymi” opłatami tranzytowymi, mogą być uznane za niezgodne z prawem międzynarodowym. Tymczasem administracja USA, reprezentowana przez samego prezydenta Donalda Trumpa, odrzuciła możliwość wprowadzania jakichkolwiek opłat za przepływ przez cieśninę, traktując ją jako międzynarodowy szlak wodny.
Cieśnina Ormuz, kontrolowana przez Iran, łączy Zatokę Perską z Morzem Arabskim i Oceanem Indyjskim, będąc kluczowym miejscem na globalnej mapie energetycznej. Przez Ormuz przepływa nie tylko ropa naftowa, ale także znacząca część światowego gazu ziemnego. Jest to jedyna morska trasa dla ropy z takich krajów jak Iran, Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Bahrajn, Kuwejt i Irak.
Według firmy konsultingowej Kpler, w 2025 roku przez cieśninę przewożono ponad 14 mln baryłek ropy dziennie, z czego większość trafiała do Azji – Chin, Indii, Japonii i Korei Południowej. Chiny, jako druga gospodarka świata, importują połowę swojej ropy właśnie przez ten szlak.
Potencjalne wprowadzenie systemu opłat może mieć istotne znaczenie dla rynków energii i bezpieczeństwa morskiego. O ile niewielką część transportu można by przekierować, znacząca większość musi korzystać z tej strategicznej trasy, co oznacza, że każdy nowy mechanizm opłat może wpłynąć na globalne ceny ropy i gazu.
Dodaj komentarz