Z okazji obchodów dni zadusznych, temat wieczności i naszej nieuchronnej śmiertelności ponownie pojawia się na agendzie. Czy sposób, w jaki społeczeństwa na przestrzeni tysiącleci podchodziły do kwestii śmierci, wpływa na naszą teraźniejszość i przyszłość? Przyjrzyjmy się tej niełatwej tematyce, będącej źródłem zarówno lęku, jak i refleksji.
Halloween, choć kojarzone z zabawą, ujawnia głębsze, zakorzenione w kulturze społeczeństw, próby oswajania się z nieznanym. Czy dekoracje związane z upiorami i duchami to tylko przykrywka do głębszych obaw związanych ze śmiercią? Być może codzienna gonitwa i zgiełk pozwalają na chwilowe zapomnienie o nieuchronności naszego losu. Jednak, jak pisze autor, tylko na krótko, bo lęk prędzej czy później powraca.
Z drugiej strony, jest koncepcja wieczności jako czegoś dostępnego jedynie dla nielicznych. Czy możliwość zdobycia nieśmiertelności to przywilej wielkich artystów, mężów stanu lub świętych? Reszta ludzkości skazana jest na zapomnienie? Wydaje się, że nawet ci, którzy świecą na pierwszych stronach gazet, z czasem tracą na znaczeniu, gdy odchodzą ze sceny politycznej.
Historia pokazuje, że wszelkie społeczeństwa wcześniej czy później musiały skonfrontować się z kwestią pożegnania zmarłych. Dzisiaj Polska obchodzi tradycyjne Zaduszki, które przypominają o tej nieuniknionej rzeczywistości. Może to dobry moment, by zastanowić się nad miejscem człowieka w świecie i sensie istnienia poza codziennymi sprawami? Czy te refleksje powstrzymają choćby jedną rewolucję lub zatrzymają kogoś przed trafieniem na ścieżkę dyktatury?
Dla niektórych kwestia życia po śmierci nie jest przedmiotem wielkiego niepokoju. Ateistyczne podejście, wyrażone przez starożytnych filozofów, sugeruje, że skoro po drugiej stronie istnieje tylko pustka, to nie ma się czego obawiać. Lecz ilu z nas jest na tyle pewnych tej pustki?
W kontekście wieczności zastanawiamy się także nad wiarą oraz rolą religii w naszym pojmowaniu życia po życiu. Czy obiecana nagroda, jaką jest raj, wytrzymuje próbę czasu? Albo może się okazać, że tradycyjne wyobrażenia piekła stają się dla nas przestarzałe?
Ojciec Stanisław Musiał, jezuita i przyjaciel autora, widział wieczność jako twórczość. Czy jednak, gdy wszystko będzie już znane, pozostanie miejsce na tworzenie czegokolwiek? Być może to twórcze zapomnienie pozwala nam swobodnie żyć tutaj i teraz, bez obawy przed tym, co nieuchronne. Oczywiście, odpowiedzi na te pytania mogą różnić się w zależności od światopoglądu jednostki, ale niezależnie od nich, konfrontacja z tymi zagadnieniami jest nieunikniona.
Dodaj komentarz