Pierwsze kroki w historii elektryfikacji Polski miały miejsce w kopalni węgla kamiennego 'Król’ w Chorzowie, gdzie w 1878 roku zainstalowano prądnice prądu stałego zasilające lampy łukowe. Wówczas Polska nie istniała na mapach, będąc podzieloną między mocarstwa zaborcze, a Chorzów nazywał się Królewska Huta.
W 1918 roku, po odzyskaniu niepodległości, Polska musiała stawić czoła różnym systemom energetycznym pozostawionym przez zaborców. Powstały wtedy 280 zakładów energetycznych o mocy 211 MW, co w przeliczeniu na mieszkańców dawało jedynie 8 kW na 1000 osób. Dla porównania, współczesny czajnik elektryczny potrzebuje 2 kW mocy.
Rozwój energetyki przyspieszył w międzywojniu. W 1938 roku moc zainstalowana w kraju wynosiła już 1,7 GW, a produkcja roczna osiągnęła niemal 4 TWh. Pomimo postępów, prąd nie docierał na wieś – elektryfikacja obejmowała zaledwie około 5 proc. polskich wsi.
Po II wojnie światowej nastąpiła powszechna akcja elektryfikacyjna, co było uznawane za jedno z osiągnięć okresu PRL. Do lat 80. zelektryfikowano niemal całą Polskę. Produkcja energii wzrosła z 6 TWh w 1946 roku do 121,9 TWh w 1980 roku.
Energetyka w Polsce przez dekady opierała się na węglu kamiennym i brunatnym. W latach 70. i 80. XX wieku Polska była liderem produkcji węgla w Europie. Jednak od lat 90. ubiegłego wieku wydobycie zaczęło spadać, a w 2025 roku wyniosło 42,8 mln ton.
Ostatnie lata to zmiana w krajowym miksie energetycznym. W 2006 roku niemal cała produkcja pochodziła z węgla, jednak do 2025 roku udział ten znacznie spadł. W miejsce węgla weszły odnawialne źródła energii, takie jak fotowoltaika i wiatraki, wspierane przez gaz. W przyszłości planowane jest wprowadzenie do miksu energetycznego nowych źródeł, w tym biogazu, wodoru, farm wiatrowych na morzu i elektrowni jądrowej.
Historia energetyki w Polsce ukazuje, jak ogromne zmiany zaszły na przestrzeni ponad wieku. Od prostych prądnic w Chorzowie do rozbudowanego systemu energetycznego opierającego się na nowoczesnych technologiach – postęp jest imponujący i wciąż się rozwija.
Dodaj komentarz