Rafineria Możejki na Litwie ponownie znalazła się w centrum zainteresowania po deklaracji prezesa Orlenu, Ireneusza Fąfary, dotyczącej możliwej inwestycji w dokończenie instalacji pogłębionego przerobu ropy naftowej. Alternatywą dla kosztownej inwestycji mogłoby być nawet zamknięcie zakładu. Komentarze te można odczytywać jako próbę wywarcia presji na litewski rząd, aby nie obciążać rafinerii dodatkowymi podatkami. Zakup Możejek przed dwudziestu laty przez polski koncern Orlen był od początku kontrowersyjny. Rafineria, położona mniej niż kilometr od granicy z Łotwą, była unikalnym obiektem jeszcze w czasach ZSRR. Pełniła kluczową rolę w logistyce, zaopatrując w paliwa zachodnie części dawnego bloku wschodniego. Po upadku ZSRR Litwa zastanawiała się nad dalszym losem zakładu. Rafineria znalazła nowego właściciela w 1999 roku, kiedy to zakupili ją Amerykanie z Williams. Szybko jednak sprzedaż stała się problematyczna ze względu na brak długoterminowych kontraktów na dostawę ropy od Rosji. Ostatecznie, w 2002 roku Możejki przejął rosyjski Jukos. Wydawało się, że przed zakładem są lata świetności, jednak ambicje polityczne i gospodarcze stały się przyczyną upadku Jukosa pod naciskiem Kremla. Pod koniec 2006 roku, po intensywnej walce o aktywa rafinerii, Orlen zdecydował się na zakup za 1,492 miliarda dolarów. Transakcja ta była krytykowana z powodu wysokiej ceny zakupu oraz operacyjnych problemów. Rafineria była w pełni uzależniona od dostaw rosyjskiej ropy, a jej rozmiar nie odpowiadał lokalnemu rynkowi, stawiając ją w konkurencji z innymi zakładami Orlenu w Polsce. Pomimo licznych problemów, takich jak awarie ropociągu i pożar w zakładzie, które wpłynęły na stratność inwestycji, decyzja ta miała też strategiczne znaczenie na poziomie politycznym i międzynarodowym. Dziś, rafineria Możejki, mimo swoich trudności, jest ważnym elementem dla litewskiej gospodarki, przynosząc w zeszłym roku ponad 415 milionów euro z tytułu podatków. Ewentualne jej zamknięcie miałoby szkodliwe reperkusje nie tylko dla Orlenu, ale także dla Litwy, co wskazuje na konieczność wypracowania kompromisu, zwłaszcza w obliczu potencjalnego zmniejszenia obciążeń podatkowych.
Dodaj komentarz