Bankowcy apelują o wprowadzenie regulacji dotyczących firm zajmujących się skupem roszczeń od kredytobiorców. Zdaniem ekspertów te podmioty, działając bez nadzoru, zwiększają swoje zyski kosztem ochrony konsumentów. Związek Banków Polskich (ZBP) wskazuje na potrzebę zreformowania rynku finansowania sporów, aby zapewnić lepszą ochronę dla klientów.
Model cesyjny powszechnie stosowany w Polsce polega na tym, że podmiot trzeci nabywa wierzytelności konsumentów, a następnie samodzielnie dochodzi ich przed sądem. Dla konsumentów oznacza to utratę kontroli nad własnym roszczeniem, gdyż przestają być stroną w swoich sprawach, stając się świadkami. Brakuje regulacji dotyczących takiego finansowania, co pozostawia konsumentów bez skutecznej ochrony.
W latach 2022-2025 do sądów trafiło aż 531 tys. spraw frankowych, gdzie znaczną rolę odgrywał third-party funding (TPF) – rynek podmiotów trzecich, które finansują spory. Jednocześnie rosną zgłoszenia dotyczące tzw. sankcji kredytu darmowego oraz kredytów powiązanych z wskaźnikiem WIBOR. ZBP szacuje, że w latach 2026-2028 liczba nowych spraw związanych z WIBOR-em może wynieść od 3,1 do 8,3 tys., a ich łączna wartość może osiągnąć nawet 770 mln zł.
Firmy skupujące wierzytelności nie podlegają obowiązkowi zawierania umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ani nadzorowi regulacyjnemu. Według prezesa ZBP, Tadeusza Białka, dochodzi do wielu nadużyć w stosunkach z klientami, na co obecnie brak jest adekwatnej reakcji ze strony organów nadzoru.
Bankowcy przedstawili konkretne propozycje zmian, mające na celu poprawę sytuacji. Proponują utworzenie publicznego rejestru firm zajmujących się skupem roszczeń, obowiązkowe OC oraz wymogi kapitałowe uzależnione od skali działalności. Dodatkowo, sugerują wprowadzenie limitów na łączenie wynagrodzenia tych podmiotów oraz wprowadzenie przejrzystych umów, które dałyby konsumentom prawo do odstąpienia bez konsekwencji w ciągu 14 dni.
Krytycznie oceniono także brak przejrzystości w rozliczeniach finansowych, wprowadzając propozycje dotyczące przechowywania środków konsumentów na wyodrębnionych rachunkach i ich szybka wypłata. Zaproponowano też zakazy stosowania klauzul ograniczających możliwość ugody z bankiem oraz zmiany pełnomocnika, co ma na celu ochronę autonomii konsumenta.
Te regulacje mogłyby zwiększyć bezpieczeństwo i transparentność na rynku finansowania sporów, co jest istotne w kontekście masowych roszczeń dotyczących kredytów walutowych i wskaźników takich jak WIBOR. Jednak, aby zmiany te były skuteczne, konieczne jest ich szybkie wdrożenie i ścisły nadzór.
Dodaj komentarz