Wprowadzane w Polsce regulacje antynikotynowe są dalekie od założeń skutecznej polityki zdrowotnej, twierdzi Krzysztof Łanda, lekarz i były wiceminister zdrowia. Jego zdaniem, działania te mogą prowadzić do wzrostu czarnego rynku oraz zwiększenia konsumpcji tradycyjnych papierosów. W rozmowie podkreślił, że obecne strategie są sprzeczne z ideą medycyny opartej na dowodach naukowych.
Łanda, założyciel fundacji Watch Health Care, rozwija narzędzia analityczne, które mają na celu mierzenie wpływu polityk zdrowotnych na zdrowie społeczeństwa. Opracowany przez niego model CEBAP pozwala ocenić skutki prawnych i podatkowych zmian na budżet państwa i zdrowie obywateli. Pomimo oferowania dostępu do tych analiz, jego inicjatywa nie spotkała się z zainteresowaniem rządowych instytucji.
Zmiany wprowadzone w 2025 roku, takie jak zakaz aromatów w podgrzewanych wyrobach tytoniowych czy regulacje dotyczące sprzedaży e-papierosów, nie przyniosły zakładanych efektów. Łanda wskazuje, że praktyczna eliminacja niektórych produktów doprowadziła jedynie do wzrostu konsumpcji tradycyjnych papierosów lub przejścia użytkowników na inne szkodliwe produkty.
W ocenie Łandy, nowe regulacje (projekt UD213) także nie wróżą dobrze. Symulacje wykazały, że wprowadzenie kolejnych zakazów spowoduje wzrost użycia papierosów i rozwój czarnego rynku. Zdaniem eksperta, skuteczna polityka powinna opierać się na dwóch zasadach: mniej szkodliwe produkty powinny być obłożone niższymi podatkami, a restrykcje dotyczące ich używania winny być ograniczone.
Krytykuje również nadmiar restrykcji, które nie tylko zniechęcają do rzucania nałogu, ale także pogarszają sytuację fiskalną kraju. „Rozwój czarnego rynku jest nieunikniony” – podkreśla, wskazując na przykład krajów bałtyckich, które po wprowadzeniu restrykcji doświadczyły spadku wpływów budżetowych na rzecz kontrabandy.
Analiza Łandy porównuje również rozwiązania prawne z innych krajów. Zwraca uwagę na przemiany, jakie miały miejsce w Australii, gdzie nadregulacja doprowadziła do rozkwitu nielegalnego handlu i problemów zdrowotnych.
Podsumowując, Łanda ostrzega przed konsekwencjami obecnej polityki, która jego zdaniem, jest nie tylko nieprzemyślana, ale i niezgodna z interesem publicznym. W obliczu nadchodzących zmian na szczeblu europejskim, apeluje o rozsądną i skoordynowaną reformę, która uwzględnia rzeczywiste potrzeby zdrowotne polskiego społeczeństwa.
Dodaj komentarz