Media coraz częściej pokazują obrazy chaosu na francuskich ulicach, sugerując, że mamy do czynienia z rewolucją. Dla niektórych, zwłaszcza z kręgów prawicowych, jest to sygnał wojny domowej, która miałaby zagrażać nie tylko Francji, ale i całej Europie. Często jednak takie narracje są przejawem paniki moralnej, zjawiska opisanego już w latach 70. przez brytyjskiego socjologa Stanleya Cohena, który na przykładzie konfliktu subkultur modsów i rockersów w Wielkiej Brytanii pokazał, jak media i politycy potrafią wyolbrzymiać zagrożenia społeczne.
Panika moralna opiera się na wskazaniu „ludowych diabłów”, które stają się obiektem stygmatyzacji. Obecnie tę rolę często odgrywają imigranci, choć historycznie we Francji przemoc bywała elementem nie tylko protestów imigrantów, ale i wielu innych grup, w tym rodzimych rolników czy radykalnych winiarzy. Istota tej strategii polega na tym, że media nie tylko relacjonują wydarzenia, ale też je projektują, w efekcie podsycając strach i tworząc przekonanie o istnieniu zewnętrznego zagrożenia.
Przykłady z przeszłości, takie jak nieudokumentowana panika satanistyczna z lat 80. i 90. w USA, pokazują, jak daleko mogą iść konsekwencje moralnego zamieszania – od niesłusznych wyroków po zmiany prawne i społeczne. Współcześnie mechanizmy te dodatkowo napędzają media społecznościowe i algorytmy, które promują treści wywołujące skrajne emocje. Dezinformacja, często wspierana przez technologię generującą fałszywe obrazy, tylko pogłębia problem.
Takie paniki mają dodatkowe skutki; poza pośrednią groźbą radykalizacji i osłabienia wspólnoty kulturowej, powodują restrykcje społeczno-prawne. Ci, którzy najgłośniej mówią o potrzebie zaostrzenia prawa w obawie przed rzekomym chaosem, często sami bywają beneficjentami tej sytuacji.
Zanim więc zaakceptujemy obraz Francji jako płonącego centrum rewolty, warto zadać sobie pytanie o motywy tych, którzy zyskują na szerzeniu strachu. Panika moralna przeminie, ale społeczne i prawne konsekwencje pozostają. To, czego powinniśmy się obawiać bardziej niż chwilowego chaosu, to właśnie trwała zmiana pod wpływem nieracjonalnego lęku.
Dodaj komentarz