Na ulicach Francji trwają zamieszki, które dla niektórych są zwiastunem rewolucji. Media pełne są dramatycznych zdjęć, co skłania do refleksji nad rzeczywistą skalą incydentów. Z jednej strony słyszymy o wojnie domowej, z drugiej zaś o zwykłych aktach obywatelskiego nieposłuszeństwa. Aby zrozumieć te wydarzenia, warto sięgnąć do koncepcji paniki moralnej, opisanej przez brytyjskiego socjologa Stanleya Cohena w latach 70.
Cohen badał zjawisko paniki moralnej, czyli nadmiernych reakcji społecznych na domniemane zagrożenia. W latach 60. w Wielkiej Brytanii konflikt między subkulturami modsów i rockersów przerodził się w medialną sensację. W rzeczywistości sytuacje te nie różniły się znacznie od wcześniejszych incydentów, jednakże prasowe relacje wywołały społeczne obawy i interwencje państwowe. Sytuacja we Francji może być postrzegana jako podobne zjawisko. To kraj, w którym protesty zawsze były częścią kultury politycznej, co potwierdzają wieloletnie zamieszki przeciwko reformom emerytalnym czy działaniach rolników.
Ciekawym przypadkiem był atak bombowy w Carcassonne, przypisywany radykalnej grupie winiarzy. Trudno uznać to za działanie wyłącznie imigrantów, choć często są oni przedstawiani jako główni winowajcy zamieszek. Jean Radomski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza zauważa, że redukowanie tych zjawisk do działań imigrantów jest nieuzasadnione.
Mechanizmy paniki moralnej obejmują wyolbrzymianie zagrożeń i eksponowanie przemocy. Media nie tyle relacjonują, ile kreują rzeczywistość, a politycy często wykorzystują strach do utrzymania wpływów. Historia pokazuje także, że paniki moralne prowadziły do zwiększonej kontroli społecznej. Cohen zwracał uwagę na amplifikację dewiacji, gdzie samo nagłaśnianie problemu może wzmagać jego występowanie.
Media społecznościowe dodały współczesnym panikom nowego wymiaru. Algorytmy promują treści wywołujące silne emocje, co nasila odbiór dramatycznych wydarzeń. Dezinformacja w sieci dodatkowo potęguje strach poprzez dystrybucję zmanipulowanych czy fałszywych obrazów.
Panika moralna w końcu ustępuje, jednak jej skutki mogą być długotrwałe. Społeczeństwo może obawiać się większej kontroli, co paradoksalnie najbardziej dotyka tych, którzy najgłośniej podsycają strach. Zanim uwierzymy, że Francja staje na skraju upadku Europy, warto zastanowić się, komu i dlaczego zależy na potęgowanie lęku.
Dodaj komentarz