Decyzja Prezydenta RP Karola Nawrockiego o odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu wywołała falę reakcji wśród ukraińskich polityków. W odpowiedzi na ten krok, kilku wysokiej rangi urzędników z Ukrainy postanowiło zwrócić przyznane im przez Polskę odznaczenia.
Ukraińskie ministerstwo spraw zagranicznych szybko zareagowało. Minister Andrij Sybiha określił polską decyzję jako strategiczny błąd, podkreślając, że korzystają na nim jedynie Rosjanie. Sybiha ogłosił, że zwróci Warszawie swój Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Podobne kroki zapowiedzieli Kyryło Budanow, szef gabinetu prezydenta Ukrainy, oraz ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar.
Spór wokół odznaczeń jest wynikiem decyzji Ukrainy o nadaniu jednej z jednostek wojskowych nazwy „Bohaterów UPA”. Dla Polski działalność Ukraińskiej Powstańczej Armii, szczególnie wydarzenia na Wołyniu z 1943 roku, jest interpretowana jako zbrodnia ludobójstwa. Z kolei w Ukrainie jest to widziane jako element symetrycznego konfliktu zbrojnego.
Decyzja polskiego prezydenta, choć kontrowersyjna, ma według Nawrockiego nie burzyć strategicznego kierunku wsparcia dla Ukrainy w jej walce z Rosją. Kancelaria prezydenta Zełenskiego wstrzymała się od oficjalnego komentarza, lecz przewodniczący Rady Najwyższej Ukrainy Rusłan Stefanczuk ostrzegł, że sytuacja może mieć negatywne skutki dla bilateralnego partnerstwa.
Ekspresowa odpowiedź strony ukraińskiej nie była przypadkowa. Zdaniem dyrektora Ośrodka Studiów Wschodnich Wojciecha Konończuka, Ukraina spodziewała się takiej decyzji i była na nią przygotowana. Konończuk zauważa, że pogorszenie relacji między Polską a Ukrainą może mieć poważne konsekwencje, szczególnie w kontekście przyszłych negocjacji akcesyjnych do Unii Europejskiej.
Pomimo ostrych reakcji ze strony ukraińskiej elity politycznej i społecznej, istnieje także świadomość, że eskalacja tej sytuacji nie leży w interesie Kijowa. Oba kraje, mimo różnic, zyskały wiele z wzajemnej współpracy szczególnie na początku rosyjskiej agresji na Ukrainę. Eksperci wskazują, że dialog i powstrzymanie się od dalszej eskalacji konfliktu jest kluczowe dla przyszłości relacji polsko-ukraińskich.
l77jrz