W polskim sektorze kosmicznym narasta jeden z najpoważniejszych sporów ostatnich lat. Konflikt pomiędzy prezes Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA), dr Martą Wachowicz, a astronautą dr. Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim dotyczy programu IRIS² oraz kierunku, w jakim Polska powinna angażować się w europejskie projekty kosmiczne.
Spór nie ogranicza się jedynie do oceny programu łączności satelitarnej UE. Centralnymi punktami debaty stały się zarzuty dotyczące prób uciszania krytyki i kwestii bezpieczeństwa państwa. 21 maja 2026 roku TVN24 poinformowało o oficjalnym piśmie prezes Wachowicz skierowanym do astronauty, odnoszącym się do jego publicznych wypowiedzi na temat działań agencji i polityki państwa.
Konflikt ma swoje źródło w posiedzeniu Rady POLSA z 11 maja, podczas którego Uznański-Wiśniewski zakwestionował zaangażowanie Polski w IRIS², sugerując, że projekt bardziej sprzyja interesom Niemiec i Francji niż Polski. Następnie publikacja oświadczenia przez astronautę 22 maja, w którym nie uznał się za poinformowanego w formie oficjalnego pisma, przyczyniła się do zaostrzenia sytuacji.
„Moja wypowiedź dotyczyła tego, że większość środków na program IRIS² trafi do firm spoza Polski” – napisał Uznański-Wiśniewski, wyrażając nadzieję na zmianę tej sytuacji w przyszłości. Wskazał także na brak odpowiedzi ze strony prezes Wachowicz na konkretne pytania dotyczące działań agencji w 2025 i 2026 roku.
W reakcji na zaistniałą sytuację dr Marta Wachowicz podkreśliła znaczenie uczestnictwa Polski w IRIS². „Program zapewni Polsce dostęp do bezpiecznej łączności satelitarnej, co wzmocni bezpieczeństwo narodowe oraz technologiczne suwerenność” – zaznaczyła.
Napięcia wokół IRIS² zbiegły się z reorganizacją samej agencji. Pojawiły się alarmujące głosy o „demontażu” POLSA i odpływie kadr, czemu Wachowicz zdecydowanie zaprzecza. Podkreśliła, że dokonane zmiany mają na celu wzmocnienie struktury agencji i dostosowanie jej do nowych wyzwań.
Aktualna sytuacja geopolityczna i dynamiczny rozwój sektora kosmicznego wymuszają nową strategię Polski w zakresie wykorzystania przestrzeni kosmicznej. Rozwój Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej ma być jednym z elementów budowania przewagi technologicznej kraju. „To czas budowania suwerenności technologicznej” – podkreśliła Wachowicz, apelując o wspólne działania na rzecz rozwoju polskiego sektora kosmicznego.
Konflikt w POLSA wskazuje na głębokie różnice w podejściu do strategii kosmicznej Polski i współpracy międzynarodowej, co może mieć dalekosiężne konsekwencje dla pozycji kraju w europejskim sektorze kosmicznym.
Dodaj komentarz