Najnowsza umowa dotycząca Grenlandii kończy wieloletni spór polityczny między Stanami Zjednoczonymi a Królestwem Danii. Na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku podpisano trójstronne porozumienie określające nowe zasady bezpieczeństwa wyspy, zamieszkanej przez 56 tysięcy osób, będącej politycznie częścią Danii.
Spór wynikał z wcześniejszej odmowy Dani sprzedaży Grenlandii USA. Donald Trump, mimo sprzeciwu, nie rezygnował z tematu, dopuszczając nawet możliwość siłowego zajęcia wyspy. Dzięki podpisanej umowie ryzyko konfliktu w sojuszu atlantyckim zostało zażegnane.
Duńska argumentacja oparta była na prawie Grenlandczyków do samostanowienia. Niemniej jednak, zgodnie z raportem z zeszłego roku, Dania prowadziła w latach 1960–1991 kontrowersyjną politykę kontroli urodzeń na wyspie, co doprowadziło do przymusowej sterylizacji ponad 4,5 tysiąca kobiet.
Nowa umowa, choć uwzględnia prawo do samostanowienia, zakłada jednak pewien rodzaj nadzoru USA. Formularz trójstronny ustala zasady kształtowania bezpieczeństwa wyspy, a przyszły, niezależny rząd Grenlandii miałby obowiązek pozostania w NATO.
Podpisana umowa daje USA szerokie możliwości wojskowe na Grenlandii, pozwalając na modernizację baz, tworzenie nowych obszarów obronnych oraz zwiększając swobodę operacyjną sił zbrojnych USA. Wszystko to skutkuje faktyczną kontrolą nad wyspą, wpisując ją w północną architekturę obronną kontynentu amerykańskiego.
Grenlandia, leżąca na strategicznym skrzyżowaniu Ameryki Północnej, Arktyki i Północnego Atlantyku, ma kluczowe znaczenie dla monitorowania ruchów rosyjskich i chińskich oraz ochrony morskich szlaków komunikacyjnych. Dla Waszyngtonu ważne są również zasoby mineralne, które mogą doprowadzić do uniezależnienia się od chińskiego importu metali ziem rzadkich.
Zasoby mineralne Grenlandii, takie jak grafit, lit, miedź, nikiel i inne, mogą być kluczowe dla rozwoju amerykańskiej infrastruktury i systemów wojskowych. Mimo to, rozwój infrastruktury wydobywczej wymaga ogromnych nakładów finansowych.
Umowa ogranicza także dostęp do grenlandzkiego rynku dla krajów spoza NATO i UE, faworyzując inwestorów z państw sojuszniczych. Stałe kontrolowanie tej strefy bez określonej daty zakończenia ma na celu zabezpieczenie strategicznych łańcuchów dostaw, co czyni Grenlandię kluczowym punktem w polityce międzynarodowej USA i NATO.
Dodaj komentarz