Dziesięć lat temu polski Sejm podjął decyzję o zlikwidowaniu gimnazjów, co wzbudziło liczne kontrowersje w kręgach edukacyjnych. Reforma, przywracająca ośmioklasową szkołę podstawową oraz czteroletnie liceum, była jednym z głównych przedsięwzięć minister Anny Zalewskiej. Decyzję tę krytykuje dzisiaj wiele osób, w tym prof. Maciej Jakubowski, dyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych.
Gimnazja, wprowadzone w 1999 roku przez ministra Mirosława Handkego, miały na celu wydłużenie okresu kształcenia ogólnego oraz wyrównanie szans edukacyjnych uczniów. Jak podaje Jakubowski, dane jasno wskazywały na pozytywne efekty działania gimnazjów. Wyniki badań PISA z tamtego okresu potwierdzają wzrost umiejętności polskich uczniów, zwłaszcza w matematyce, naukach przyrodniczych i czytaniu.
Decyzję o likwidacji gimnazjów prof. Jakubowski ocenia jako krok wstecz, który odwrócił pozytywne trendy edukacyjne. Podkreśla, że zmiany te zostały wprowadzone zbyt pospiesznie i bez odpowiedniego przygotowania, co potwierdzają również raporty Najwyższej Izby Kontroli.
Najnowsze wyniki badań PISA pokazują, że poziom umiejętności polskich uczniów spadł po likwidacji gimnazjów. Obecne wyniki wskazują na spadek punktacji w zakresie umiejętności matematycznych oraz rozumienia tekstu czytanego w porównaniu do roku 2018. Choć część regresji można przypisać pandemii, do około połowy spadku przyczyniła się bezpośrednio likwidacja gimnazjów.
Prof. Jakubowski zwraca uwagę, że argumenty za likwidacją gimnazjów były nieuzasadnione. Pomysł powrotu do ośmioklasowych szkół podstawowych miał rzekomo sprzyjać stabilności emocjonalnej dzieci. Jednak, jak podkreśla ekspert, przejście do gimnazjum uczyło młodzież samodzielności i odpowiedzialności, a negatywne zjawiska związane z okresem dorastania nie były związane ze strukturą gimnazjów, lecz są naturalnym etapem rozwoju młodzieży.
Jakubowski zauważa, że likwidacja gimnazjów miała także skutki ekonomiczne. Funkcjonowanie małych szkół podstawowych generuje wysokie koszty, które wpływają na budżet oświaty i ograniczają fundusze na inne potrzeby, takie jak wynagrodzenia dla nauczycieli.
Patrząc na przyszłe wyzwania demograficzne, liczba uczniów w małych szkołach będzie spadać, co stanowi dodatkowy problem dla systemu edukacyjnego. Zdaniem Jakubowskiego, niezbędne są głębokie reformy strukturalne, aby odpowiedzieć na te wyzwania i poprawić jakość polskiej edukacji.
Dodaj komentarz