Bezwarunkowy Dochód Podstawowy (BDP) to innowacyjna koncepcja ekonomiczna zakładająca, że państwo wypłaca każdemu obywatelowi jednakowe świadczenie pieniężne bez względu na jego sytuację zawodową czy dochody. Celem jest zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych obywateli. W Polsce trwa debata na temat możliwości wprowadzenia tego rozwiązania.
Koszty takiego przedsięwzięcia byłyby ogromne. Rocznie wyniosłyby około 376 mld zł, zakładając wypłatę 1200 zł dla dorosłych i 600 zł dla dzieci. Dla porównania, bieżące wydatki na system zabezpieczeń społecznych to 418 mld zł. Finansowanie BDP wymagałoby wzrostu podatków lub redukcji innych programów socjalnych.
Z badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że 51% Polaków popiera wprowadzenie BDP. Wśród osób zaznajomionych wcześniej z koncepcją, poparcie wzrasta do 62%. Jednak ponad połowa Polaków nie miała styczności z tym rozwiązaniem, a 30% słyszało o nim bez dalszego zainteresowania.
Główne korzyści BDP to uproszczenie systemu socjalnego i eliminacja wykluczenia z powodu zbyt niskich dochodów. Równocześnie podnoszone są obawy o sprawiedliwość takiego systemu, gdzie wszyscy otrzymują tyle samo, niezależnie od potrzeb i wkładu pracy. Niewątpliwie koncepcja opiera się na zasadzie równości, co może wzbudzać kontrowersje względem istniejących zasad sprawiedliwości społecznej.
Propozycja pilotażowego wdrożenia BDP w województwie śląskim spotkała się z odrzuceniem przez Sejm. Plan zakładał wypłaty w wysokości 50% płacy minimalnej brutto dla wszystkich mieszkańców regionu od 3. roku życia. Krytycy, w tym Sejmowe Biuro Ekspertyz, podkreślają, że taka zmiana mogłaby znacząco wpłynąć na gospodarkę i wymaga szczegółowych analiz dotyczących jej wpływu na finanse publiczne i rynek pracy.
W Polsce temat ubóstwa jest niezwykle aktualny. Szacuje się, że co piętnasty Polak żyje w skrajnym ubóstwie. W 2023 roku jedynie 37% osób w tej sytuacji było objętych świadczeniami socjalnymi. Reszta nie spełniała kryterium dochodowego, co oznaczało brak wsparcia od państwa, mimo że ubóstwo dotknęło aż 2,5 miliona Polaków, w tym pół miliona dzieci.
Debata nad Bezwarunkowym Dochodem Podstawowym w Polsce z pewnością będzie kontynuowana, jako że problem ubóstwa i nierówności społecznych pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej polityki społecznej.
Dodaj komentarz