Unia Europejska intensyfikuje dyskusję nad utworzeniem wspólnego mechanizmu zakupów i zapasów surowców krytycznych, co odzwierciedlają zarówno regulacje CRMA z 2024 roku, jak i plan działań ResourceEU z grudnia 2025 roku. Te strategie mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa surowcowego w państwach członkowskich. Prace nad stworzeniem odpowiedniego instrumentu rozpoczęły się w październiku 2025 roku w ramach tzw. koalicji chętnych, w której uczestniczy również Polska.
Dzień przed ważnym orędziem, Komisja Europejska ogłosiła konkurs, mający na celu wybór organizacji odpowiedzialnej za przeprowadzenie pilotażowego projektu unijnego systemu zapasów surowców. W centrum zainteresowania jest pomysł powołania Centrum Surowców Krytycznych, które miałoby odpowiadać za zakupy i pilotaż, jednak orędzie przewodniczącej von der Leyen sugeruje możliwość utworzenia Przedsiębiorstwa Surowców Krytycznych. Taka dychotomia wskazuje na zmieniające się koncepcje bądź napotykane trudności wdrożeniowe.
Kluczowe pytania dotyczą struktury i uprawnień nowego podmiotu. Niejasne jest, czy Komisja Europejska posiada uprawnienia do zakupu i zarządzania surowcami oraz udostępniania ich sektowi prywatnemu w sytuacjach kryzysowych. Niejasności dotyczą również lokalizacji magazynów oraz systemu dystrybucji. Istotne jest określenie, które surowce będą zakwalifikowane jako krytyczne czy strategiczne. Pilotaż projektu ma na celu odpowiedzenie na część z tych pytań, ale pełne rozwiązania dopiero się kształtują.
Perspektywy dla wspólnych zakupów i zarządzania zapasami surowców w UE mogą mieć istotne znaczenie dla polskich producentów i konsumentów. Istnieje potencjał wsparcia rodzimych firm, w tym zbrojeniowych, w zabezpieczeniu dostępu do niezbędnych surowców. Możliwości takiego mechanizmu będą analizowane w nadchodzących miesiącach, co znaczy, że polscy interesariusze powinni aktywnie angażować się w procesy konsultacji, zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym, by wypracować efektywne rozwiązania.
Dodaj komentarz