Wielka Brytania przygląda się ponownie umowie dotyczącej przekazania Wysp Czagos na rzecz Mauritiusu po ostrej krytyce ze strony prezydenta USA Donalda Trumpa. Początkowe porozumienie zakładało przekazanie archipelagu Mauritiusowi oraz długoterminową dzierżawę bazy wojskowej wspólnej dla USA i Wielkiej Brytanii. Decyzję o przeglądzie umowy ogłosił brytyjski minister obrony Wes Streeting, podkreślając, że musi ona zostać przeanalizowana z powodu braku poparcia ze strony Stanów Zjednoczonych.
W 2025 roku Wielka Brytania zawarła z Mauritiusem porozumienie dotyczące przekazania suwerenności nad archipelagiem, z wyjątkiem bazy na Diego Garcia, która miała być dzierżawiona Brytyjczykom i Amerykanom przez co najmniej 99 lat. Negocjacje zostały rozpoczęte jeszcze za rządów poprzedniego, konserwatywnego gabinetu. Jednakże niepewność co do losu umowy wzrosła, gdy Izba Gmin wstrzymała prace nad ustawą mającą ją wprowadzić do systemu prawnego.
Zmiana stanowiska Donalda Trumpa, który początkowo poparł porozumienie, a następnie nazwał je „aktem wielkiej głupoty”, spowodowała, że rząd brytyjski zmuszony był ponownie rozważyć jego realizację. Trump uznał umowę za niesatysfakcjonującą i stwierdził, że Wielka Brytania powinna ponownie się nią zająć. Premier Andy Burnham potwierdził, że porozumienie wymaga przemyślenia i podjęte zostaną wszelkie starania, by znaleźć rozwiązanie akceptowalne dla wszystkich stron.
Podczas spotkania Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku doszło do rozmowy na temat archipelagu pomiędzy Trumpem a Burnhamem. Premier Burnham podkreślił kluczowe znaczenie utrzymania bazy wojskowej z punktu widzenia bezpieczeństwa zarówno dla Wielkiej Brytanii, jak i Stanów Zjednoczonych.
Równocześnie prezydent Malediwów, Mohamed Muizzu, wyraził chęć wznowienia rozmów na temat kontroli nad Wyspami Czagos, powołując się na więzi historyczne i geograficzną bliskość. Jednak brytyjskie MSZ zaznaczyło, że kwestia ta jest przedmiotem negocjacji wyłącznie pomiędzy Zjednoczonym Królestwem a Mauritiusem.
Warto przypomnieć, że w 2019 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wydał niewiążące orzeczenie, zalecając Wielkiej Brytanii zwrot wysp Mauritiusowi. Mimo że orzeczenie to nie ma bezpośredniej mocy prawnej, to jednak wywołało międzynarodowe naciski na uregulowanie statusu archipelagu zgodnie z jego treścią.
Dodaj komentarz