Kontrowersje wokół mianowania asesorów sądowych: spór między KRS a Sądem Najwyższym

Polska scena sądownicza stała się areną gorącego sporu dotyczącego procedury mianowania asesorów sądowych. Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) twierdzi, że dla legalności aktów mianowania wręczonych przez Prezydenta niezbędna jest kontrasygnata Prezesa Rady Ministrów, z czym nie zgadza się I Prezes Sądu Najwyższego, Zbigniew Kapiński.

Rzecznik KRS, sędzia Jarosław Łuczaj, wskazał, że Prezes Kapiński uczestniczył w posiedzeniu Rady, podczas którego omawiano tę kwestię i sam głosował za wprowadzeniem jej do porządku obrad. Jednak pomimo tej obecności, podczas głosowania nad przyjęciem uchwały odnośnie konieczności kontrasygnaty, Kapiński nie oddał głosu.

Prezydent Karol Nawrocki 28 lipca wręczył akty mianowania asesorom sądowym. Jednak według KRS, ich skuteczność zależy od podpisu premiera Donalda Tuska. Stanowisko to zostało zakwestionowane przez Prezesa Sądu Najwyższego, który w swoim oświadczeniu odrzucił potrzebę takiej kontrasygnaty, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z czerwca 2026 roku, który uznał to za niezgodne z Konstytucją.

Łuczaj, broniąc stanowiska KRS, podkreśla, że wyroki Trybunału obecnie nie mają skutków prawnych z powodu nieprawidłowego składu sędziowskiego. Rada utrzymuje, że wymóg kontrasygnaty wynika bezpośrednio z przepisów Konstytucji, które nie wywoływały wcześniej wątpliwości.

Konstytucjonalista prof. Marek Chmaj zauważa, że niezależnie od wyroku zakresowego Trybunału, Konstytucja jasno wskazuje, że akty urzędowe Prezydenta wymagają kontrasygnaty, chyba że mieszczą się w wyjątkowej kategorii prerogatyw prezydenckich.

Dyskusja o kontrasygnacie wywołała obawy o przyszłość mianowanych asesorów. Kapiński ostrzega, że stanowisko KRS może prowadzić do sporów prawnych i zawodowych niepewności. Jednocześnie rzecznicy Rady zapewniają o wsparciu dla mianowanych i wyrażają chęć jasnego określenia ich statusu.

Debata wokół tej kwestii pokazuje szersze wyzwania związane z interpretacją prawa konstytucyjnego i wpływem politycznych decyzji na funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w Polsce.