Najnowsze badania z wykorzystaniem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba przynoszą przełomowe dane na temat 29 Cygni b – ciała niebieskiego o masie 15 razy większej od Jowisza. Znajduje się ono na granicy między planetami a brązowymi karłami, co czyni je kluczowym obiektem badań nad procesami formacji tych ciał niebieskich.
W świecie astronomii od dawna istnieje pytanie, gdzie kończy się granica między największymi planetami a najmniejszymi gwiazdami. Okazuje się, że granica ta zależy nie tylko od masy, ale przede wszystkim od mechanizmu powstawania danego obiektu. 29 Cygni b, umiejscowiona w odległości około 2,4 miliarda kilometrów od swojej gwiazdy, jest analizowana pod tym kątem.
Planety rodzą się z reguły w procesie oddolnym od cząstek pyłu i lodu, prowadzącym do powstania większych struktur, aż po pełnoprawne planety. Gwiazdy natomiast formują się przez odgórny proces fragmentacji obłoków gazowych. Naukowcy, wykorzystując kamerę NIRCam na teleskopie Webba, badali skład chemiczny atmosfery 29 Cygni b, poszukując obecności tlenku i dwutlenku węgla. Obecność cięższych pierwiastków w tak dużej ilości sugeruje, że 29 Cygni b powstała poprzez akrecję w dysku protoplanetarnym, a nie w wyniku fragmentacji gazowej.
Co więcej, analiza sprzężenia płaszczyzny orbity tej planety z kierunkiem rotacji gwiazdy, dzięki naziemnej sieci teleskopów CHARA, potwierdza ten scenariusz. Ułożenie takie jest typowe dla planet powstałych w dysku protoplanetarnym.
Wyniki badań są znaczące, bowiem dotychczas przypuszczano, że tak masywne obiekty mogłyby powstawać tylko poprzez fragmentację obłoku gazowego. Odkrycie to zmienia spojrzenie na formowanie planet olbrzymów i może wymóc rewizję dotychczasowych modeli teoretycznych dotyczących powstawania planet i gwiazd. Dalsze analizy innych obiektów w tej serii obserwacji mogą potwierdzić nowe mechanizmy formowania nie tylko 29 Cygni b, ale i innych masywnych planet.
Dodaj komentarz