Memy, znane głównie jako element humorystycznej komunikacji internetowej, mogą być również potężnym narzędziem propagandy. Dr Mateusz Łabuz z Uniwersytetu w Hamburgu wskazuje na zjawisko tzw. memetic warfare, czyli wojny memetycznej, polegającej na celowym tworzeniu i rozpowszechnianiu memów w celu wpływania na przekonania i zachowania odbiorców. Termin ten jest coraz częściej używany przez NATO, które traktuje wojnę memetyczną jako rywalizację o narracje i kontrolę społeczną w przestrzeni cyfrowej.
Przykładem memetic warfare są działania prorosyjskich kont, które manipulują wizerunkiem liderów światowych, takich jak prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Analizy Europejskiego Obserwatorium Mediów Cyfrowych wykazały użycie zmanipulowanych obrazów, jak sfałszowana okładka „Time” z portretem Zełenskiego z dorysowanymi rogami.
Memy mogą przekraczać pewne poznawcze bezpieczniki, omijając głębszą refleksję dzięki swojej krótkiej i emocjonalnej formie. Dr Łabuz podkreśla, że im częściej odbiorcy widzą dany mem, tym bardziej wydaje im się on prawdziwy. Humor w memach często normalizuje radykalne treści, czego efektem może być wzrost akceptacji dla ekstremistycznych poglądów.
Wzrost wykorzystania memów w propagandzie dostosowuje klasyczne mechanizmy propagandowe do współczesnych realiów. Choć trudno zmierzyć wpływ memów na odbiorców, jasne jest, że mogą one przyczyniać się do polaryzacji społecznej i redukcji debat do prostych skojarzeń. W walce z memetic warfare nie zawsze możliwe jest ukaranie twórców, ale możliwe jest działanie przeciwko sieciom fałszywych kont promujących takie treści.
Społeczna odporność na dezinformację rozsiewaną przez memy może być rozwijana poprzez promowanie krytycznego myślenia i weryfikacji informacji. Niektórzy użytkownicy aktywnie walczą z propagandą, używając memów jako broni w kontrze do dezinformujących treści, jak w przypadku ruchu NAFO (North Atlantic Fellas Organization), założonego przez Kamila Dyszewskiego, który odpowiada na rosyjską propagandę.
Podsumowując, memy w przestrzeni informacyjnej pełnią rolę zarówno narzędzia propagandowego, jak i środka walki z dezinformacją, co czyni je istotnym elementem współczesnej wojny medialnej.
Dodaj komentarz