Po raz pierwszy w historii udało się zidentyfikować ofiary zbrodni wołyńskiej za pomocą badań DNA. Zespół naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, pod przewodnictwem prof. Andrzeja Ossowskiego, potwierdził tożsamość ośmiu osób spośród co najmniej 43 odnalezionych w Puźnikach. Jest to ważny krok w badaniach nad rzezią wołyńską, który otwiera nowy rozdział i może prowadzić do odkrycia kolejnych zamordowanych członków rodzin.
Podczas prac ekshumacyjnych w 2025 roku pobrano materiał szkieletowy z Puźnik, który został poddany szczegółowej analizie genetycznej. Dzięki tym badaniom udało się rozszerzyć wcześniejsze ustalenia antropologiczne i medyczne. Prace te określono jako wydarzenie bez precedensu w badaniach nad zbrodnią wołyńską.
Identyfikacja ofiar jest wyjątkowym osiągnięciem, gdyż poprzednie ekshumacje nie doprowadziły do takich wyników. Dotychczas bezimienne ofiary, dzięki współpracy genetyków, antropologów, medyków sądowych, historyków i archeologów, mogą odzyskiwać swoją tożsamość. Identyfikacja jednej osoby może otworzyć drogę do kolejnych odkryć, co pokazuje przykład Adolfa Dancewicza, który został zidentyfikowany dzięki materiałowi porównawczemu od jego wnuków. Jego identyfikacja umożliwiła odnalezienie jego siostry Bronisławy Karpińskiej i jej córki, Marii Karpińskiej.
Proces identyfikacji nie jest łatwy z wielu powodów. Po pierwsze, materiały biologiczne są często silnie zdegradowane przez lata. Po drugie, konieczne jest porównanie profilu genetycznego z żyjącymi krewnymi, co może być trudne, gdyż potencjalni krewni najbliższego pokolenia często nie żyją. W wielu przypadkach jedynymi żyjącymi krewnymi są osoby urodzone po wojnie.
Sam proces badawczy jest złożony i obejmuje izolację DNA, powielanie materiału metodą PCR, a następnie analizę w sekwenatorach i porównanie z materiałem porównawczym. Każda osoba jest opisana za pomocą kilkunastu markerów genetycznych, które pomagają ustalić pokrewieństwo.
Równie ważne są dowody rzeczowe odnalezione przy szczątkach. Każdy przedmiot jest dokładnie badany, aby pomóc w ustaleniu przebiegu zbrodni i tożsamości ofiar. Prace badawcze w Puźnikach prowadzone są często bezpośrednio na miejscu, co jest unikalnym podejściem w Polsce.
Badania te nie ograniczają się jedynie do aspektów technicznych. Mają również wymiar humanitarny, ponieważ przynoszą ulgę i zamknięcie dla rodzin, które przez dziesięciolecia nie znały losów swoich bliskich. Kluczowym celem jest przypisanie tożsamości ofiarom, a za każdą z nich kryje się indywidualna historia i rodzina.
Rozważania na temat genetyki w kontekście zbrodni wołyńskiej wyznaczają nowe standardy zarówno w Polsce, jak i na arenie międzynarodowej. Powstanie Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów w 2012 roku było przełomowym momentem w historii identyfikacji ofiar zbrodni wojennych.
Dodaj komentarz