Najnowsze badania naukowe przedstawiają nowe spojrzenie na różnice w funkcjonowaniu mózgu kobiet i mężczyzn, pokazując, że ekspresja ponad 3000 genów różni się w zależności od płci. Badania opublikowane w czasopiśmie „Science” przez zespół National Institute of Mental Health mogą pomóc zrozumieć, dlaczego niektóre zaburzenia psychiczne i neurologiczne dotykają kobiety i mężczyzn inaczej.
Od dawna wiadomo, że niektóre choroby neurologiczne i psychiatryczne występują z różną częstotliwością u obu płci. Na przykład, mężczyźni częściej cierpią na schizofrenię, ADHD i chorobę Parkinsona, podczas gdy kobiety są bardziej narażone na depresję i chorobę Alzheimera. Mechanizmy stojące za tymi różnicami były dotychczas niejasne.
Badania prowadzone pod kierunkiem Alexa DeCasiensa analizowały ekspresję genów w mózgach 15 kobiet i 15 mężczyzn przy użyciu zaawansowanej techniki sekwencjonowania RNA pojedynczych komórek. Łącznie badania objęły sześć regionów kory mózgowej.
Wyniki ujawniły, że płeć biologiczna wpływa jedynie na niewielką część ogólnej zmienności w ekspresji genów, jednak ponad 3000 genów wykazywało różnice w aktywności. Szczególnie interesujące było odkrycie, że 133 geny wykazywały spójne różnice między płciami we wszystkich analizowanych obszarach i typach komórek.
Wyraźne różnice dotyczyły genów na chromosomach płciowych, ale większość zmian obserwowano w genach autosomalnych, gdzie hormonami napędzającymi te różnice były estrogeny i testosteron.
Naukowcy stwierdzili, że wiele genów z różnicami w ekspresji między płciami nakłada się na warianty genetyczne powiązane z ryzykiem rozwoju zaburzeń neuropsychiatrycznych i neurodegeneracyjnych, jak ADHD, schizofrenia czy choroba Alzheimera. To sugeruje, że nawet subtelne różnice w ekspresji genów mogą znacząco wpływać na podatność na te schorzenia w zależności od płci.
Naukowcy zwracają uwagę, że, oprócz różnic biologicznych, czynniki społeczne i środowiskowe również mogą wpływać na ekspresję genów. Czynniki takie jak wychowanie czy doświadczenia życiowe mogą mieć znaczenie. Potrzebne są dalsze badania, szczególnie na wczesnych etapach rozwoju człowieka, aby lepiej zrozumieć, na ile obserwowane różnice są wrodzone, a na ile nabyte.
Te odkrycia otwierają nowe możliwości w zrozumieniu, dlaczego kobiety i mężczyźni różnią się pod względem podatności na niektóre choroby mózgu. W przyszłości badania nad ekspresją genów mogą przyczynić się do opracowania bardziej precyzyjnych metod diagnostycznych i terapeutycznych, uwzględniających specyfikę płci.
Dodaj komentarz