Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Energii Elektrycznej (ENTSO-E) opublikowała końcowy raport dotyczący blackoutu, który miał miejsce 28 kwietnia 2025 roku, obejmując Hiszpanię, Portugalię i część Francji. Dokument opracował zespół 49 ekspertów z różnych organizacji, w tym przedstawiciele operatorów systemów przesyłowych oraz krajowych regulatorów.
Raport podkreśla, że blackout był skutkiem wielu współdziałających czynników, takich jak wahania napięcia, zjawiska oscylacyjne oraz szerokie odłączenia generacji w Hiszpanii, zwłaszcza źródeł opartych na przekształtnikach. Kluczowym problemem była nieskuteczność kontroli napięcia w hiszpańskim systemie elektroenergetycznym.
Analiza ujawnia, że awaria rozpoczęła się od zmienności napięcia. Do południa napięcie w hiszpańskim sektorze 400 kV zbliżyło się do krytycznego poziomu 435 kV. Operatorzy próbowali zmniejszać eksport do Francji i zoptymalizować przepływy transgraniczne, co jednak przyczyniło się do wzrostu napięcia w systemie iberyjskim.
Po godzinie 12.32 sytuacja gwałtownie się pogorszyła. Doszło do odłączeń transformatorów i utraty dużej ilości mocy z instalacji odnawialnych. Wtedy też zaczęła się kaskada problemów prowadząca do utraty synchronizmu Półwyspu Iberyjskiego z resztą Europy i ostatecznego blackoutu.
Raport pozostawia kilka pytań bez odpowiedzi, wskazując na brak pełnych danych z mniejszych źródeł energii. Podkreślona została potrzeba lepszego dostępu do danych produkcyjnych oraz automatyzacji systemów ochrony.
W odpowiedzi na wydarzenia z 2025 roku polski rząd ogłosił pakiet antyblackoutowy, którego celem jest zwiększenie odporności krajowego systemu na podobne incydenty. Wprowadzone zmiany obejmują reformy prawne i operacyjne, mające na celu transformację systemu do bezpiecznego funkcjonowania bez emisji do 2035 roku.
Widoczne wnioski z raportu powinny być przestrogą dla innych krajów o rozwijających się źródłach odnawialnych, by podjąć kroki w celu wzmocnienia systemów elektroenergetycznych oraz zwiększenia efektywności zarządzania danymi. Wspólne ćwiczenia operatorów i lepsza koordynacja rynkowa to jedne z rekomendacji, które mogą pomóc w unikaniu podobnych awarii w przyszłości.
Dodaj komentarz